Bình chữa cháy là thiết bị hiếm hoi mà người ta mua về với hy vọng không bao giờ phải dùng tới. Chính vì vậy nó dễ bị treo lên tường rồi quên mất — và chỉ phát hiện ra là hỏng vào đúng lúc cần nhất.
TCVN 7435-2:2004 (tương đương ISO 11602-2:2000) — Bình chữa cháy xách tay và xe đẩy chữa cháy — Phần 2: Kiểm tra và bảo dưỡng — quy định rõ ba mốc thời gian.
Ba mốc cần nhớ
| Mốc | Làm gì | Ai làm được |
|---|---|---|
| Khi đưa vào sử dụng lần đầu | Kiểm tra toàn bộ trước khi treo lên vị trí | Người quản lý toà nhà |
| Khoảng 30 ngày một lần | Soát nhanh 7 điểm (xem bên dưới) | Người quản lý toà nhà |
| Không quá 1 năm, không ít hơn 6 tháng | Bảo dưỡng định kỳ | Đơn vị có chức năng |
| 5 năm một lần | Bảo dưỡng bổ sung; thử thủy lực lại nếu phát hiện ăn mòn | Đơn vị có chức năng |
Mốc 30 ngày là mốc quan trọng nhất, vì đây là mốc duy nhất mà người dùng tự làm được và không tốn đồng nào.
Bảy điểm soát mỗi 30 ngày
Một lượt soát mất chưa tới một phút cho mỗi bình:
- Bình nằm đúng vị trí quy định — đúng chỗ ghi trong hồ sơ, không bị ai dịch đi.
- Không bị che khuất, dễ nhìn thấy — không có thùng hàng, tủ, xe đẩy chắn trước mặt.
- Hướng dẫn sử dụng trên nhãn còn đọc được, quay ra ngoài.
- Tem niêm phong và chốt hãm còn nguyên vẹn, chưa bị rút hay bị vỡ.
- Bình còn đầy — nhấc thử thấy nặng đúng như bình mới.
- Vỏ bình không móp, không gỉ, không rò rỉ, vòi và loa phun không nứt.
- Kim đồng hồ áp suất nằm trong vùng xanh.
Ghi lại ngày soát vào một cuốn sổ hoặc bảng tính. Khi đoàn kiểm tra hỏi, cuốn sổ đó chính là bằng chứng.
Bình CO₂ kiểm tra khác
Bình khí CO₂ không có đồng hồ áp suất, nên điểm số 7 ở trên không áp dụng. Cách duy nhất để biết bình còn đủ khí là cân bình và so với khối lượng ghi trên nhãn.
CÂN BÌNH CO₂ ĐỊNH KỲ
Bình CO₂ có thể rò rỉ chậm qua van mà nhìn bên ngoài không thấy gì bất thường. Cân bình là thao tác bắt buộc trong mỗi lượt kiểm tra, không phải tuỳ chọn. Ví dụ bình FC05-CO có tổng khối lượng 14.8 kg và chứa 5 kg khí — hụt vài trăm gam là dấu hiệu cần đưa đi kiểm tra ngay.
Khi nào phải thay bình
Đưa bình ra khỏi vị trí và thay ngay khi gặp một trong các trường hợp sau:
- Kim đồng hồ áp suất nằm ngoài vùng xanh — dù chỉ lệch nhẹ.
- Tem niêm phong đã rách hoặc chốt hãm đã bị rút, kể cả khi bình chưa được phun.
- Vỏ bình móp, gỉ sét, phồng rộp; ren cổ bình có vết ăn mòn.
- Vòi hoặc loa phun nứt, mục, tắc.
- Bình đã phun, dù chỉ phun một phần. Bình chỉ sử dụng một lần cho mỗi lần nạp — phải nạp lại hoặc thay mới, không được treo trở lại.
“Hạn sử dụng 5 năm” nghĩa là gì
Hạn sử dụng do nhà sản xuất công bố — với sản phẩm của nhà máy FIRECONTROL là 5 năm — không phải lời hứa rằng bình chắc chắn hoạt động tốt suốt 5 năm đó. Nó là giới hạn trên. Một chiếc bình bị nắng chiếu trực tiếp, để nơi ẩm thấp hoặc bị va đập có thể hỏng sớm hơn nhiều, và đó chính là lý do phải soát 30 ngày một lần.
Nhiệt độ làm việc cũng cần chú ý: bình bột và bình gốc nước của nhà máy công bố dải 5°C – 60°C, bình khí CO₂ là -10°C – 60°C. Đặt bình ngoài trời không có tủ che là đặt sai điều kiện làm việc.
Việc cần làm ngay hôm nay
- Đếm lại số bình thực tế trong công trình, đối chiếu với hồ sơ thiết kế.
- Lập một bảng theo dõi: vị trí — mã bình — ngày sản xuất — ngày soát gần nhất.
- Đặt lịch nhắc 30 ngày một lần trên điện thoại cho người phụ trách.
- Hẹn đơn vị bảo dưỡng cho mốc 6–12 tháng.
Cần thay bình đã hết hạn hoặc bổ sung cho công trình, xem danh mục sản phẩm của nhà máy hoặc gửi yêu cầu báo giá.